Onderzoek naar ondersteuning weerbaarheid kleine gemeenten

Datum: 02 juli 2026

Aanleiding

Gemeenten vervullen een cruciale rol in de aanpak van ondermijning. Lokale kennis en een stevige regie-functie maken het mogelijk om signalen van ondermij-nende criminaliteit vroegtijdig te herkennen en op te pakken. Tegelijkertijd vraagt deze opgave veel, zeker van gemeenten waar capaciteit en expertise beperkt zijn.

Voor kleine gemeenten, tot circa 25.000 inwoners, is de uitdaging extra groot. De weerbaarheidsopgave vraagt om beleid, capaciteit én regie op samenwer-king met partners, terwijl middelen vaak beperkt zijn. De verantwoordelijkheid belandt daardoor regelmatig bij één ambtenaar of afdeling, terwijl een weerbare organisatie vraagt om betrokkenheid van de hele ge-meentelijke organisatie, van bestuur tot uitvoering. Daarbij is het aanbod aan ondersteunende instrumenten en samenwerkingsvormen de afgelopen jaren flink gegroeid, maar sluit dat aanbod niet altijd aan op de praktijk van kleine gemeenten of is het onvol-doende bekend en benut.
Daarom hebben K80 en RIEC-LIEC samen het initiatief genomen voor dit onderzoek.

Wat het oplevert

Het onderzoek maakt inzichtelijk welke vormen van ondersteuning kleine gemeenten daadwerkelijk hel-pen bij de aanpak van ondermijning, waar benutting achterblijft en welke lacunes er zijn in het huidige aan-bod. De uitkomsten worden vertaald naar concreet handelingsperspectief, zowel voor gemeenten die hun aanpak willen versterken als voor partijen die hen daarbij ondersteunen, waaronder de RIEC’s. De rap-portage wordt via het Kennisplatform Ondermijning (KPO) beschikbaar gesteld aan het hele netwerk.

Aanpak

Het onderzoek start met een analyse van bestaande kennis en documenten over de ondermijningsaanpak van kleine gemeenten en het huidige ondersteunings-aanbod. Die analyse vormt het vertrekpunt voor twee brede werksessies, waarin gemeenten, RIEC's, provin-cies en andere betrokken partijen samen in gesprek gaan over wat werkt, waar het stokt en wat beter kan. Aanvullend worden verdiepende gesprekken gevoerd met onder meer burgemeesters, gemeentesecretaris-sen en OOV-adviseurs. De uitkomsten worden gebun-deld in een praktijkgerichte rapportage met concreet handelingsperspectief.

Tijdspad

Het onderzoek loopt van mei tot en met november 2026 en wordt uitgevoerd door organisatieadviesbu-reau Hiemstra & De Vries.

Uw bijdrage

Voor het slagen van dit onderzoek is uw praktijkerva-ring essentieel. Uw inbreng stelt de K80 in staat om de belangen van kleine gemeenten gericht te behartigen en ervoor te zorgen dat ondersteuningsinstrumenten beter aansluiten op de dagelijkse praktijk. Binnenkort ontvangt u een brede uitnodiging om deel te nemen aan een van de werksessies. Heeft u interesse om in gesprek te gaan, dan nodigen we u van harte uit con-tact op te nemen met een van onderstaande contact-personen.