Terugblik en verslag Najaarsbijeenkomst / ALV in Zoeterwoude

Welkom

In een voormalige basisschool (De Meester) heette burgmeester Fred van Trigt iedereen van harte welkom. We werden in beeld en geluid meegenomen door het Weidse, Groene, Ondernemende en Sociale Zoeterwoude. De #KrachtvanKlein werd heel duidelijk door de korte lijnen en samenwerking met een wereldspeler als Heineken, maar ook door de vele gemeenschapsinitiatieven die Zoeterwoude rijk is. 

Ook voorzitter Bob Vostermans heette de meer dan 70 personen van 30 gemeenten uit het hele land van harte welkom, met een speciaal welkom aan Michel Visser, directeur Regio's Financiën en Bestuur van BZK. 

Verdiepend in gesprek Leonard Geluk

Samen met VNG-directeur Leonard Geluk gingen we verdiepend in gesprek over de verkiezingsuitslag, de lobby richting het Rijk en de samenwerking tussen de VNG &  K80. De verkiezingen hebben een duidelijk signaal afgegeven: Rijk regel zaken, zoals bestaanszekerheid, wonen, migratie. Inwoners zijn terecht verontwaardigd. Als gemeenten kunnen we zaken verder brengen, zie ons dan ook als partner - zoek ons op en laten we gezamenlijk een agenda maken. Hiervoor worden 2 TOPS georganiseerd: Bestaanszeker Nederland en op het gebied van Wonen.

Onverminderd blijft de VNG inzetten op betere gemeentefinanciën. De kortingen van ruim 3 miljard moeten van tafel. 

Leonard Geluk sprak zich verder positief uit over de samenwerking met de K80. Het belang van de verschillende "soorten" gemeenten en van onderlinge samenwerking werd daarbij onderstreept. Een goed voorbeeld was het inspreken door burgemeester Weys namens de K80 tijdens de ALV VNG van 1 december over SPUKS en het nadelige effect voor met name kleinere gemeenten. Uitgesproken werd dat in een apart spoor bekeken gaat worden hoe VNG en K80 nog meer voor elkaar kunnen betekenen. 

Vanuit de aanwezige leden werd op dit laatste punt benoemd dan (kleinere) gemeenten én inwoners meer ruimte en vertrouwen moeten krijgen van het Rijk. Ook is voor het thema wonen een belangrijke rol weggelegd voor de VNG richting Provincies, die onderling verschillen in ambities en keuzes, wat het werk van gemeenten niet altijd makkelijk maakt. Als laatste werd het thema binden van medewerkers benoemd, waarbij vanuit de K80 leden werd opgeroepen voor meer ruimte in het functiehuis.

Kopgroep Financiën / Begroting 2024
De Kopgroep Financiën houdt zich op inhoud bezig voor de K80 met gemeentefinanciën. Dat samenwerken en samen belangen behartigen loont werd duidelijk door de inbreng vanuit deze kopgroep op het al eerder benoemde punt van SPUKS. Onder andere de gemeente Woudenberg heeft haar expertise hierop ingebracht. 

Burgemeester Weys lichtte de begroting verder toe, waarin de belangrijkste punten zijn:

• contributie blijft gelijk;
• bedragen onder de diverse inhoudelijk thema's zijn met elkaar in balans gebracht;
• er worden kosten in rekening gebracht voor de administratie;
• En de ambities voor 2024 (highlight) zijn in deze begroting benoemd.

De begroting is unaniem vastgesteld: klik hier voor de begroting en klik hier voor bijgevoegde oplegger.

Elke Regio Telt
In vervolg op de digitale AB bijeenkomst in november praatte Ester Weststeijn iedereen bij over de laatste stand van zaken vanuit de adviesgroep VNG inzake het rapport Elke Regio Telt. Het advies is zo goed als klaar en de 3 aanbevelingen zijn:

1. Omarm alle 3 de aanbevelingen. Niet shoppen, dat doet geen recht aan de samenhang tussen de aanbevelingen.
2. Help het Rijk sensitiviteit op te bouwen voor de regio. VNG zou met probleemanalyses Rijk en regio samen moeten brengen. VNG moet pleitbezorger worden voor kansenagenda’s voor alle regio’s, dus meer dan de 5 regio's uit het rapport nu.
3. Overweeg als VNG als intermediair tussen rijk regio en gemeente op treden: pak de rol van verbinder zodat kansenagenda’s worden opgesteld en gedeeld. 

De grondtoon in het advies is de weg naar een andere beleidslogica, weg van rendementsdenken en meer welvaartsdenken.

Na de (snelle) lunch brachten we een bezoek aan de Heineken Brouwerij waar we door Tjeerd Meijer (Brewery Director) en Ingrid Sentse (SHE Compliance & Milieu officer) meegenomen werden in de wereld van een van 's werelds grootste brouwerijen, maar ook in het belang van korte lijnen met de gemeente Zoeterwoude.

Kennissessies
In de middag vonden 3 kennissessies plaats. Hieronder een korte indruk per sessie en de link naar relevante documenten.

1. Voorzieningen in dorpen en kernen, preventie en vroegsignalering (Wageningen Research):
"U kijkt in de spiegel en u ziet uzelf als een hulpbehoevend iemand van 85. Wie gaat u dan helpen en hoe ziet uw sociale omgeving er uit?"
Deze vraag leverde levendige gesprekken en persoonlijke informatie en maatschappelijke visies op. We willen graag zelfstandig blijven, koesteren onze routines en gewoonten, zoals de meeste inwoners van dorpen en kernen. Veranderingen geven emoties, die we als mens en bestuurder of beleidsmaker herkennen. 'Leefbaarheid is een fluïde concept uit de leefwereld', dat betekent zo breed mogelijk kijken naar leefbaarheid: wonen met zorg, plek voor alle generaties, een gezonde omgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Het gaat van een pannetje soep voor de buren tot grote duurzaamheidsvraagstukken. De tijd was te kort om dieper met elkaar dit vraagstuk te ontleden. Als K80 en Wageningen research gaan we nadenken over een aansprekend vervolg!

De rapporten waaruit de presentatie voortkwam vind je hier en hier. 

2. Landelijk Gebied: coöperatie als samenwerkingsvorm?
Tijdens de deelsessie landelijk gebied lag de focus op het ondersteunen van initiatieven uit het landelijk gebied door gemeenten. Na de opening door Jan Ten Kate was Jan Dunnink aan het woord. Jan is melkveehouder en mede initiatiefnemer van ‘Wij Duurzaam Staphorst’, bewoners- en ondernemerscoöperatie in Staphorst. Klik hier voor de presentatie van meneer Dunnink. De belangrijkste boodschap van Jan: “Probeer er wat van te maken met z’n allen!”. Ingrid Jansen, directeur stichting Stimuland, sloot de sessie interactief af met als gespreksonderwerp het coöperatief plan Staphorst. Essentie van het gesprek: bewoners kunnen bij gemeenten aankloppen om gefaciliteerd te worden in hun initiatief, maar wat als het initiatief niet vanzelf ontstaat? Gemeente Staphorst heeft daarom zelf het gesprek gestart met partijen uit het gebied om een plan te ontwikkelen. Centrale boodschap bij de afsluiting: Neem initiatief in eigen handen en blijf aan de voorkant van het proces!

3. Weerbaar bestuur 

Marloes Floor en Ilona Kalksma van het RIEC Den Haag hebben de deelnemers in de sessie weerbare gemeente en weerbaar bestuur meegenomen in waar de risico’s voor de gemeenten liggen op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast hebben zij verteld wat het RIEC op dit onderwerp voor de gemeenten kan betekenen en met welke partners er op dit onderwerp wordt samengewerkt, zoals gemeenten, Politie, OM, belastingdienst, de provincie en de bijzondere opsporingsdiensten.

De deelonderwerpen waar het RIEC zich op focust zijn:

• Versterkte ondersteuning lokale aanpak;
• Versterken financiële aanpak: witwassen en vastgoedcriminaliteit;
• Logistieke knooppunten en kwetsbare branches;
• Voorkomen jonge aanwas (in de georganiseerde criminaliteit).

Een discussiepunt dat uitvoerig is besproken in deze sessie is de beperkte capaciteit en expertise die (met name kleine) gemeenten hebben op deze thema’s. Om aan bovengenoemde onderwerpen voldoende aandacht te besteden zal er intern meer expertise en capaciteit beschikbaar moeten komen bij de gemeenten. Vanuit de RIEC’s worden, onder andere om deze reden, de mogelijkheden onderzocht om enkele zaken rondom deze thema’s in de toekomst meer intergemeentelijk op te kunnen pakken. Als K80 zetten we hier met energie op in!